Để thực hiện cuốn sách “On The Ho Chi Minh Trail: The Blood Road, The Women Who Defended It, The Legacy” (tạm dịch: Đường mòn Hồ Chí Minh: Con đường máu, những nữ chiến sĩ bảo vệ đường, di sản), nữ tác giả người Mỹ Sherry Buchanan đã thực hiện hành trình dọc Đường Hồ Chí Minh, tuyến đường từng giữ vai trò quan trọng trong cuộc chiến tranh Việt Nam. Bà đã tìm hiểu, đi sâu vào ký ức của những người từng sống, chiến đấu và phục vụ trên tuyến đường này.

Rạng sáng 23-9-1945, quân Pháp với sự hỗ trợ của quân Anh, đã tiến hành cuộc tiến công vũ trang vào các mục tiêu do chính quyền cách mạng kiểm soát tại Sài Gòn (nay là TP Hồ Chí Minh). Sự kiện này đã được nhiều nhà nghiên cứu, học giả quốc tế quan tâm và có những bài viết làm rõ.

Bernard B.Fall là một trong những học giả phương Tây sớm nhận ra bản chất của chiến tranh Đông Dương. Với tư cách là phóng viên chiến trường, B.Fall đi cùng các đơn vị của Pháp, Mỹ tại Việt Nam, quan sát chiến tranh diễn ra trực tiếp. Vì vậy, các tác phẩm của ông vừa có giá trị sử học, vừa mang dấu ấn của một nhân chứng.

“Hiệp định đình chiến ở Geneva là một thắng lợi to lớn của chúng ta và của mặt trận hòa bình dân chủ thế giới, là một thất bại rất nặng của bọn đế quốc hiếu chiến. Thắng lợi to lớn đó là kết quả của 8-9 năm kháng chiến anh dũng và gian khổ của Quân đội và nhân dân ta, của nhân dân các nước Đông Dương, của sự đấu tranh vì hòa bình dân chủ của nhân dân Pháp và nhân dân thế giới”. Đó là khẳng định của Đại tướng Võ Nguyên Giáp, Tổng Tư lệnh Quân đội nhân dân Việt Nam trong bản nhật lệnh phát đi ngày 22-7-1954, chỉ một ngày sau khi Hội nghị Geneva bế mạc.

Cách đây 72 năm, đêm 20, rạng ngày 21-7-1954, hiệp định đình chỉ chiến tranh, lập lại hòa bình ở Đông Dương được ký kết tại thành phố Geneva, Thụy Sĩ. Những kết quả mà Việt Nam Dân chủ cộng hòa đạt được trên bàn hội nghị trước hết là nhờ những thắng lợi to lớn trên mặt trận đấu tranh quân sự, mà trực tiếp là Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ và các chiến thắng khác trong Đông Xuân 1953-1954 trên khắp các chiến trường, cùng với những cuộc đấu trí căng thẳng trên mặt trận ngoại giao và sự ủng hộ của cộng đồng quốc tế.

Nhiều nhà nghiên cứu vẫn băn khoăn đặt câu hỏi Julius Fučík là một người anh hùng làm báo hay là một nhà báo anh hùng. Câu hỏi này chắc chắn không dẫn đến một sự lựa chọn dứt khoát nếu chúng ta không đọc lại từng bài báo Fučík viết và ngẫm lại từng sự kiện đời ông.

Cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân 1975, đỉnh cao là Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, kết thúc thắng lợi cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của nhân dân ta. 51 năm đã lùi xa, nhưng Đại thắng mùa Xuân 1975 và sự thất bại của Mỹ-ngụy vẫn là đề tài làm tốn không ít giấy mực của giới chính trị, quân sự cũng như các học giả Mỹ và phương Tây.

Triển khai thực hiện chiến lược “Việt Nam hóa chiến tranh” của Tổng thống Mỹ Nixon, từ năm 1969 đến 1973, Mỹ-ngụy đã mở nhiều chiến dịch quân sự quy mô lớn, tiêu biểu là Chiến dịch Lam Sơn 719 trên trục Đường 9-Nam Lào vào đầu năm 1971. Mục tiêu của chiến dịch là nhằm triệt phá các căn cứ của Quân giải phóng tại Lào; đồng thời, nâng cao năng lực tác chiến của quân ngụy Sài Gòn. Tuy nhiên, thực tiễn chiến trường chứng minh, Chiến dịch Lam Sơn 719 đã thất bại hoàn toàn.

Đầu những năm 80 của thế kỷ trước, các nhóm phản động lưu vong lợi dụng lãnh thổ của nước bạn làm “địa bàn đệm” để bí mật xâm nhập về nước ta nhằm xây dựng cơ sở, thu thập tin tức tình báo và hoạt động phá hoại. Mặc dù các chiến dịch, các cuộc hành quân xâm nhập về nước đều thất bại nhưng bọn phản động lưu vong vẫn không từ bỏ âm mưu, thủ đoạn chống phá cách mạng Việt Nam.

Chiến dịch Plei Me (Mỹ đặt tên là “Chiến dịch Pleiku”-Pleiku campaign) diễn ra từ ngày 19-10 đến 26-11-1965, là chiến dịch tiến công quân Mỹ đầu tiên của Quân đội ta trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. 60 năm đã lùi xa nhưng chiến thắng Plei Me vẫn là nỗi ám ảnh và là chủ đề bàn luận lâu dài của các tướng lĩnh, giới sử học, các nhà báo Mỹ và nước ngoài.